Wyniki badań jakości wody Jeziora Białego

Wójt Gminy Włodawa niniejszym informuje, że Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Lublinie Delegatura w Chełmie przekazał wyniki badań jakości wody Jeziora Białego. Zgodnie z Państwowym Programem Monitoringu Środowiska prowadzono badania jezior Pojezierza Łęczyńsko - Włodawskiego. Na terenie Gminy Włodawa badaniom poddano Jezioro Białe i Jezioro Spólne. Przeprowadzone badania potwierdziły I klasę jakości - bardzo dobry stan ekologiczny Jeziora Białego. Jest to wstępna ocena jakości i po opracowaniu pełnej oceny zostaną podane dodatkowe informacje o jakości wody i stanie ekologicznym jeziora.

Wody powierzchniowe stojące

Monitoring jezior Pojezierza Łęczyńsko Włodawskiego prowadzony przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Lublinie obejmuje między innymi malownicze jeziora występujące na obszarze gminy Włodawa. Badania i ocenę jezior prowadzi się według jednolitego w Polsce systemu oceny jakości jezior (SOJJ) opracowanego przez Instytut Ochrony Środowiska w Warszawie. Zarówno klasyfikacja czystości, jak i ocena podatności na degradację opiera się na sumarycznej ocenie stanu wszystkich parametrów w drodze wyliczenia średniej arytmetycznej z wartości punktowych przyporządkowanych każdemu wskaźnikowi po uprzednim porównaniu oznaczonego poziomu tego wskaźnika z odpowiednimi normatywami. Otrzymane w ten sposób wyniki, odniesione do określonych zakresów, pozwalają na ostateczne zakwalifikowane jakości rozpatrywanego jeziora w obrębie danej klasy lub kategorii



Lp. Nazwa Powierzchnia /ha/ Objętość /tys. m3/ Głębokość max. /m/
1. Białe Włodawskie 106,4 14 988 33,6
2. Czarne Włodawskie 23,6 704 11,4
3. Koseniec 21,0 273 4,2
4. Pereszpa 24,3 781 6,2
5. Spólne 65,3 914 2,25
6. Święte 5,7 194 9,6
7. Glinki 46,9 1 342 8,8

Jezioro Białe Włodawskie to jedno z największych i najgłębszych jezior położonych we wschodniej części Równiny Łęczyńsko Włodawskiej, w środkowej części gminy Włodawa, w dorzeczu rzeki Tarasienki.
Misa jeziora Białego posadowiona na podłożu kredowym przypomina głębokie, wydłużone koryto o stromych zboczach. Twarde, piaszczyste dno oraz wąska strefa brzegowa nie sprzyjają bujnemu rozwojowi roślinności wodnej w jeziorze. Dzięki najwyższym na całym Pojezierzu ŁęczyńskoWłodawskim wartościom głębokości średniej i pojemności oraz korzystnemu układowi parametrów zlewniowych jezioro charakteryzuje się wysoką odpornością na degradację.
Jezioro Białe Włodawskie badane jest przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska od 1987 roku corocznie i do 1999 roku posiadało II klasę czystości. Od roku 2000 nastąpiła poprawa jakości wód jeziora na l klasę pomimo tego, że część badanych wskaźników tlenowych i biogenów nadal występuje w ilościach odpowiadających II klasie czystości. Jednak w sumarycznej ocenie nie wpływają one na pogorszenie klasy jeziora. Stan fizykochemiczny i sanitarny świadczą o dużej stabilności energetycznej zbiornika, na co niewątpliwy wpływ mają: duża głębokość, mały procent wymiany wody w roku, brak stałych dopływów i odpływów. Od roku 1999 jezioro (jako 1 z 9 jezior w Polsce) włączone zostało do krajowej sieci monitoringu jezior reperowych. Jeziora reperowe odznaczają się niskim stopniem eutrofizacji wód. Są mało zasobne w związki biogenne, o niskich zawartościach chlorofilu a i wysokiej przezroczystości wody. Średnie stężenie fosforu całkowitego w jeziorach reperowych nie przekracza 0,100 mgP/l (w jeziorze Białym 0,05mgP/l). Zawartość chlorofilu "a" wynosi średnio od 2 18 mg/m3 (w jeziorze Białym poniżej 10 mg/m3). Przezroczystość wód zawiera się w granicach 2 - 5 m (w jeziorze Białym 3m).

Jezioro Glinki położone w bliskim sąsiedztwie jeziora Białego, w północnowschodniej części Równiny Łęczyńsko-Włodawskiej. Badane jest w cyklu trzyletnim (ostatnie badanie 1993, 1996, 1999 i 2002). Jest to zbiornik o wyjątkowo słabych cechach odpornościowych (mała pojemność, niska głębokość średnia, duży procent wymiany wody w roku, jest jeziorem przepływowym - przecina je rzeka Tarasienka) przesądza o jego wysokiej podatności na niekorzystne wpływy z zewnątrz - poza kategorią podatności na degradację. Jest zbiornikiem o dużej dynamice eutrofizacji, dysponującym wodami nadmiernie zanieczyszczonymi pozaklasowy charakter zbiornika utrzymuje się od 1993 roku (jedynie w 1996 r. zakwalifikowano je do III klasy czystości, z tym że wynik klasyfikacji wynosił 3,20 pkt, na pograniczu z kategorią pozaklasową). O złej kondycji wód jeziora Glinki decydowały: wysokie zawartości związków biogennych (azotu i fosforu), substancji organicznych BZT5, ChZT), mała przezroczystość wody świadczy o wysokiej produktywności - widzialność krążka Secchiego poniżej 1 metra, obserwowane częste zakwity sinic i zielenic. Optymistycznym faktem jest względnie poprawny, na poziomie II klasy czystości, stan sanitarny jeziora.

Jezioro Czarne Włodawskie podobnie, jak większość zbiorników Równiny Łęczyńsko-Włodawskiej charakteryzuje się zwartym, nie skomplikowanym kształtem i niewielkim urozmaiceniem linii brzegowej. Obszar zlewni bezpośredniej Jeziora Czarnego jest niemal w całości pokryty lasem. Jedynie na niewielkiej przestrzeni przy północnowschodnim odsłoniętym brzegu jeziora występują tereny zajęte pod zabudowę mieszkalno - handlowo - usługową. Zbiornik ten nie jest wykorzystywany rekreacyjnie i stanowi własność prywatną. Prowadzona jest tam hodowla ryb. W ocenie podatności na degradację przyporządkowano mu raczej niską, III kategorię. Najbardziej korzystne wartości przyjmowały wskaźniki hydrograficzno - zlewniowe: procent wymiany wody w roku współczynnik Schindlera oraz sposób zagospodarowania zlewni bezpośredniej. Ze względu na wartości większości wskaźników jezioro osiągnęło II klasę czystości (jedynie zawartość ChZTcr i chlorofilu "a" osiągnęło wartość z przedziału klasy III).

Jezioro Święte położone jest w dolinie rzeki Tarasienki, na terenie niżowego Polesia Podlaskiego zwanego "Pojezierzem Łęczyńsko- Włodawskim". Badania przeprowadzone w roku 2004 wykazały II klasę czystości wód jeziora. Wskaźniki tlenochłonne ChZTcr i BZT5 wskazywały średnią zasobność jeziora w materię organiczną. Koncentracje związków biogennych oraz wskaźniki biomasy były niskie, na poziomie l klasy czystości. Z uwagi na niezbyt dużą głębokość, niski % stratyfikacji wód oraz niekorzystny stosunek objętości jeziora do linii brzegowej jezioro charakteryzuje się słabą odpornością na degradację III kategoria podatności na degradację.

Jezioro Pereszpa należy do grupy jezior "sobiborskich" objętych ochroną rezerwatową w celu zachowania licznej populacji żółwia błotnego. Wchodzi w skład zlewni Tarasienki. Śródleśne położenie oraz zabagnione, niedostępne brzegi jeziora zapewniają ochronę przed wpływami antropogenicznymi. Zbiornik należy do podatnych na degradację - III kategoria podatności. W wynikowej ocenie stanu czystości w 2003 r. Jezioro zaklasyfikowano do II klasy czystości. Wody jeziora charakteryzuje wysoka zawartość substancji organicznych (ChZTcr) oraz azotu całkowitego w warstwie powierzchniowej wody. Zawartość substancji mineralnych i zasolenia wody niewielka. Stan sanitarny nie budził zastrzeżeń -I klasa.

Jeziora Spólne i Koseniec pierwotnie wchodziły w skład tego samego akwenu wodnego, położonego w centrum silnie podtopionej kotliny holeceńskiej z obszarów wschodniej części Równiny Łęczyńsko - Włodawskiej. W wyniku obniżenia zwierciadła wód gruntowych i procesów odwodnienia bagien i torfowisk przybrały postać dwóch odrębnych zbiorników, połączonych naturalnym śródleśnym kanałem. Jeziora Spólne i Koseniec są objęte ochroną rezerwatową - utworzono tu rezerwat "Żółwie Błota". Zbiorniki są dobrze izolowane od większości wpływów antropogenicznych. Nie są wykorzystywane na potrzeby turystyki i rekreacji. Ze względu na identyczną genezę, zbliżone cechy morfometryczne charakteryzują się podobieństwem limnologicznym. Badania prowadzone w 2003 r. wykazały, że stan czystości obu jezior różni się między sobą nieznacznie. W sumarycznej ocenie stanu czystości oba zbiorniki zostały zakwalifikowane do III klasy czystości. Zawartości większych badanych parametrów (za wyjątkiem miana coli) odpowiadały normom III klasy czystości. Przewaga niekorzystnych cech morfometrycznych pozwoliła na zakwalifikowanie jezior Spólne i Koseniec do zbiorników mało odpornych na antropogeniczne czynniki degradujące - III kategoria podatności.